پیشروی نیروهای انصارالله در سواحل غربی یمن، با عقبراندن نیروهای مورد حمایت عربستان و تغییر آرایش جبههها، معادلات نظامی در بابالمندب را دگرگون کرده است؛ تحولی که اکنون امنیت عدن و خطوط راهبردی دریای سرخ را تحت تأثیر قرار میدهد.
مانور گازانبری؛ از ارتفاعات تا ساحل
تحولات نظامی غرب یمن وارد مرحله تازهای شده است. نیروهای مسلح یمن به رهبری انصارالله، پس از پیشروی در مناطق مخا، ذباب، خوخه و بابالمندب، دامنه عملیات را به ارتفاعات تعز و لحج و مناطق ساحلی رأسالعاره، المضاربه و خور عمیره گسترش دادهاند. اهمیت این پیشروی صرفاً در تصرف مناطق جدید نیست؛ بلکه کنترل مسیرهای ارتباطی و تدارکاتی میان ارتفاعات و ساحل، آرایش نظامی نیروهای تحت حمایت عربستان را با چالش مواجه کرده است.
صنعا در ۱۷ نوامبر از پایان عملیات «وَأُحیطَ بِهِم» و تسلط بر ۱۰ شهرستان به مساحت ۷۱۰۰ کیلومتر مربع خبر داد. همچنین اعلام کرد ۱۲ لشکر شامل ۶۰ تیپ نیروهای مقابل را عقب رانده است. این تحولات نتیجه مانور گازانبری ۱۰ نوامبر در چهار محور الوازعیه، المقاطره، کَهبوب و المضاربه بود؛ عملیاتی که به گفته سرتیپ «مجیب شمسان»، عمقی نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر از کوههای کَهبوب تا الخراز و خور عمیره را دربر گرفت.
بابالمندب؛ نقطه ثقل معادله نظامی
اهمیت این تحولات در موقعیت جغرافیایی منطقه نهفته است. بابالمندب یکی از مهمترین گذرگاههای کشتیرانی جهان است و تسلط بر ارتفاعات مشرف بر آن، امکان کنترل مسیرهای ساحلی و محدود کردن تحرکات نظامی را فراهم میکند. شمسان میگوید عربستان پیشتر هفت لشکر نظامی متشکل از ۳۸ تیپ را در اطراف بابالمندب، مخا، ذباب، حیس و خوخه مستقر کرده بود؛ تمرکزی که نشاندهنده اهمیت این منطقه در محاسبات ریاض است.
عقبنشینی نیروهای جنوبی از فرودگاه ذباب، اطراف بابالمندب و حاشیه کَهبوب در ۱۵ نوامبر، نشانه تغییر آرایش میدانی بود. سپس پیشروی به سمت خور عمیره، منطقهای در کمربند دفاعی غربی عدن، فاصله جبههها با این شهر را کاهش داد.
شکاف در ائتلاف سعودی
یکی از عوامل مؤثر در تحولات اخیر، ضعف انسجام نیروهای مقابل است. نیروهای «العمالقه»، «درعالوطن» و تشکیلات جنوبی از نظر وابستگی سیاسی، ساختار فرماندهی و شبکههای حمایتی یکپارچه نیستند. «علی محمد المتعاء»، پژوهشگر یمنی، معتقد است این گروهها نه بر اساس یک پروژه سیاسی مشترک، بلکه عمدتاً با تأمین مالی عربستان کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
در مقابل، او انسجام نیروهای انصارالله را ناشی از رهبری و هدف مشترک میداند. شکست میدانی نیروهای تحت حمایت ریاض حتی به تغییر فرماندهی نیروهای مشترک عربستان و انتصاب «فیاض الرویلی» به جای «فهد السلمان» منجر شد.
عدن؛ هدف نظامی یا خط دفاعی جدید؟
با وجود نزدیکشدن جبههها به عدن، شمسان هرگونه برنامه برای پیشروی به داخل این استان را رد میکند و هدف عملیات را تثبیت مناطق آزادشده و جلوگیری از حملات مجدد میداند. با این حال، گسترش کنترل ساحلی تا خور عمیره، معادلات دفاعی عدن را تحت تأثیر قرار داده است.
همزمان، صنعا دامنه عملیات را به زیرساختهای عربستان کشانده و به فرودگاه ملک خالد، تأسیسات آرامکو و ایستگاههای پمپاژ خط لوله شرق به غرب حمله کرده است. به این ترتیب، فشار نظامی دیگر فقط به جبهههای داخلی یمن محدود نیست. مسئله اصلی برای ریاض اکنون حفظ موقعیت خود در سواحل غربی یمن و جلوگیری از گسترش هزینههای جنگ به زیرساختهای راهبردی عربستان است.





نظر شما